website

Kees van Dongen

Kees van Dongen is een van de grote Nederlandse schilders geboren in 1877 in Delfshaven in een relatief klein gezin met vier kinderen. Zijn vader was eigenaar van twee mouterijen. In tegenstelling tot veel kunstenaars krijgt Kees de volledige vrijheid van zijn ouders om zijn roeping als kunstschilder te volgen. Na het gymnasium volgt hij de opleiding tot technisch tekenaar aan de kunstnijverheidsschool in Rotterdam. Gedurende zijn gehele carrière voelt hij grote bewondering voor Frans Hals en Rembrandt, die met hun losse penseelvoering hun tijd ver vooruit waren.

Ook van de zogenaamde ‘Generatie van 1880’, bestaande uit schilders als Isaac Israëls en George Hendrik Breitner neemt hij de schildertechniek van het grotere gebaar over. Deze schilderwijze zal hij in zijn eigen carrière verder ontwikkelen in de richting van het expressionisme. Zijn onderwerpen waren echter meer het ongebruikelijke thema van het rauwe dagelijkse leven in Rotterdam zoals taferelen van de rosse buurt, die vlak bij zijn opleiding gelegen was. Op straat daar gebeurde het. 

In 1897 breekt hij zijn studie af om zich, in eerste instantie, voor een paar maanden in Montmartre, Parijs te vestigen. Een wereldstad waar tekenaars de wereld vastleggen in kranten en magazines en alles tien keer sneller lijkt te gaan dan in Nederland. Hij blijft in deze wereldstad en heeft al snel (na 5 jaar) grote bekendheid binnen de avant-garde van de kunstwereld. Zijn snelle manier van tekenen en schilderen en zijn devotie voor zijn vak zijn geliefd. In 1906 sluit hij zich aan bij de fauvisten, waardoor hij de toonaangevende kunstenaar Henri Matisse leert kennen. Het Fauvisme staat voor expressieve pure kleuren. Derain en Matisse schrijven elkaar ‘…… dat hij wel anders is, namelijk niet Frans’. De Franse kunst is nogal chauvinistisch, iest waar Van Dongen aan zich wil onttrekken. Het antwoord van Van Dongen zijn reizen naar Tunesië en Egypte waardoor zijn werk nog internationaler wordt.

In 1907 wordt hij uitgenodigd voor de Duitse expressionistische groep Die Brücke en zo maakt hij kennis met Picasso en Juan Gris. Deze Kunstbeweging kwam voort uit het Expressionisme die alle Academische regels afwees.Hij werkt vervolgens, op uitnodiging van Picasso , vanaf dat jaar in Bateau Lavoir aan de Rue Ravignan in Parijs waar ook Amedeo Modigliani, Guillaume Apollinaire en Georges Braque werkten. Een doorbraak. Van Dongen hoort er helemaal bij. Picasso heeft nog een tijd met Van Dongen in Noord Holland doorgebracht en ieder van deze meesters hebben daar prachtige werken gemaakt. Door deze omgeving en de combinatie van talent en durf werd Van Dongen één van de belangrijkste vertegenwoordigers van het fauvisme en het expressionisme. Ook de feesten die hij in zijn atelier organiseert zijn deel van zijn succes.

Zijn stijl van voor de Eerste Wereldoorlog wordt gekenmerkt door expressieve en briljante kleurcontrasten. Na de Eerste Wereldoorlog krijgt Van Dongen bekendheid vanwege zijn portretten van vooraanstaande vrouwen die hij ten voeten uit schildert. Dat is een antwoord op de 1e Salon na de oorlog en maakt hem nog beroemder.

Gezicht op het casino in Cannes-Kees van Dongen-1930 - Singer
Casino Cannes - 1930 - Collectie Singer

 

In 1927 heeft hij een grote tentoonstelling in het Stedelijk Museum In datzelfde jaar publiceert hij een biografisch werk over Rembrandt. In 1931 volgt een grote tentoonstelling bij kunsthandel Frans Buffa in Amsterdam gevolgd door solotentoonstellingen in onder meer New York, London, Bordeaux en Brussel. In 1967 krijgt hij een retrospectieve tentoonstelling in het Musée National Moderne in Parijs, dat vervolgens in december van dat jaar te zien is in Museum Boijmans-Van Beuningen in Rotterdam. Daar zouden er nog velen volgen. Nog steeds is Kees van Dongen een de 15 bekendste en grootste Nederlandse moderne kunstenaars. Ook in ons lijstje.  Een tentoonstelling ‘Durf en verleiding’ met een honderdtal schilderijen en tekeningen van Kees van Dongen gaat in januari 2023 van start in Singer Laren.

Atelier Kees van Dongen in Parijs - via Boijmans